Ministerstwo odpowiada w sprawie godzin pracy rampy w Palędziu

Rampa przeładunkowa w Palędziu doczekała się pierwszego oficjalnego stanowiska rządu. Poseł Bartosz Zawieja (KO) złożył 1 lipca 2024 r. interpelację nr 3615 o zmianę godzin pracy rampy, a odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury wpłynęła do Sejmu 6 sierpnia. Podpisał ją podsekretarz stanu Piotr Malepszak. Znajduje się w niej zapowiedź, która przez kolejne lata będzie wracać w tej sprawie: ekrany akustyczne do końca 2025 roku.

Podstawowe dane

Treść interpelacji jest dostępna na stronie Sejmu, odpowiedź opublikowano tam jako załącznik PDF.

O co pytał poseł

Punktem wyjścia była informacja z „Pulsu Gminy Dopiewo": jednym z powodów przywrócenia przez PKP PLK dawnych godzin pracy rampy miało być pismo ówczesnego wójta gminy Dopiewo Pawła Przepióry. Rampa wróciła do pracy w godzinach 6:00-22:00 w dni powszednie i w soboty, co zwiększyło uciążliwość dla mieszkańców Palędzia i Dąbrówki.

Interpelacja odnotowuje też, że mieszkańcy zrzeszeni w Ruchu Społecznym „Wspólnota" wobec hałasu z rampy kolejowej w Palędziu zapowiadali wtedy petycję, skargę do wójta i pozew zbiorowy. Poseł zadał sześć pytań: o przesłanki decyzji PKP PLK, o rolę opinii mieszkańców, o kolejność działań (najpierw godziny, potem ograniczenie emisji), o plany minimalizacji uciążliwości, o pomiary hałasu oraz o to, co ministerstwo zamierza zrobić w kwestii przejrzystości takich decyzji.

Co odpowiedziało ministerstwo

Skąd wzięły się obecne godziny

Resort przytoczył stanowisko PKP PLK. Ograniczenie obowiązujące od 8 czerwca 2024 r. to zakaz prac ładunkowych w godzinach 22:00-6:00 oraz całodobowo w niedziele i święta. Przy jego ustalaniu spółka wzięła pod uwagę:

• art. 36a ust. 1 i 3 ustawy o transporcie kolejowym, z którego wynika, że udostępnianie obiektu infrastruktury usługowej przewoźnikom jest ustawowym obowiązkiem zarządcy infrastruktury,
• to, że pierwotnie obiekt w Palędziu działał całodobowo,
• decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z 24 czerwca 2020 r., zakazującą działalności w porze nocnej od 22:00 do 6:00,
• pismo wójta gminy Dopiewo z 30 stycznia 2024 r. w sprawie skarg mieszkańców Wspólnoty Różany Zakątek i wprowadzenia dodatkowych ograniczeń,
• pismo wójta z 7 marca 2024 r., tym razem ze skargą przewoźnika na ograniczenie swobody gospodarczej,
• wyniki badań kontrolnych hałasu wykonanych zgodnie z decyzją WIOŚ w punktach przy ul. Pocztowej 5 oraz ul. Nowej 29 i 31 w Palędziu.

Ministerstwo dodało, że postępowanie RDOŚ w Poznaniu nie wykazało ponadnormatywnego oddziaływania akustycznego obiektu na posesje przy ul. Spokojnej 3 i Kolejowej 2 w Palędziu oraz przy ul. Różany Zakątek 34 w Dąbrówce. Obecne godziny resort nazywa kompromisem między wymogami prawnymi a oczekiwaniami mieszkańców osiedla Różany Zakątek.

Warto zauważyć, że oba pisma wójta poszły w przeciwnych kierunkach: styczniowe za dodatkowymi ograniczeniami, marcowe z przekazaną skargą przewoźnika na te ograniczenia.

Opinie mieszkańców i ekrany, których nie postawiono

PKP PLK zapewniła, że wszystkie opinie mieszkańców ul. Różany Zakątek i pisma wójta były analizowane i uwzględniane „w miarę możliwości organizacyjnych i prawnych". Resort zaznaczył przy tym, że oczekiwania mieszkańców osiedla idą w stronę likwidacji obiektu, co wobec obowiązków ustawowych zarządcy infrastruktury jest niemożliwe.

W tym samym punkcie pada zdanie, które w tej sprawie przechodzi zwykle bez echa: przy rozbudowie osiedla Różany Zakątek pominięto rozbudowę ekranów akustycznych, a inwestor wykonał je tylko w początkowej fazie inwestycji. Ministerstwo przypisuje więc część odpowiedzialności za obecny stan deweloperowi osiedla i temu, co zatwierdzono na etapie jego rozbudowy.

Kolejność działań

Na pytanie, czemu zmieniono godziny przed ograniczeniem emisji, resort odpowiedział, że decyzję poprzedziła analiza możliwych rozwiązań, zapisy w regulaminie dostępu do obiektów infrastruktury zobowiązujące przewoźników do nieprzekraczania dopuszczalnych norm hałasu oraz deklaracje przewoźników o stosowaniu technologii ładunkowych ograniczających hałas.

To właśnie ten zapis regulaminu wróci później jako główny argument mieszkańców: skoro regulamin zakazuje przekraczania norm, a pomiary przekroczenia wykazują, powinny z tego wynikać konsekwencje wobec przewoźnika.

Ekrany akustyczne i pomiary

Odpowiedź na pytanie czwarte jest najkonkretniejsza w całym piśmie. PKP PLK planuje do końca 2025 r. przeprowadzić inwestycję polegającą na zabudowie ekranów akustycznych na obiekcie w Palędziu, z zastrzeżeniem, że realizacja zależy od wyłonienia wykonawcy w przetargu. Spółka zapowiedziała też pomiary hałasu w tej lokalizacji oraz ponowne pomiary po zakończeniu budowy ekranów.

Nadzór nad spółką i samorządem

Na pytanie o przejrzystość decyzji ministerstwo odpowiedziało, że działania PKP PLK były zgodne z przepisami, a minister infrastruktury nie ma instrumentów prawnych, żeby ingerować w decyzje władz samorządowych. To samo, jak zaznaczono, dotyczy firm z branży kolejowej biorących udział w obrocie gospodarczym.

Co z tego wynika

Z odpowiedzi da się wyciągnąć trzy rzeczy do zapamiętania. Godziny 6:00-22:00 wynikają z decyzji RDOŚ z 2020 roku i z ustawowego obowiązku udostępniania obiektu, więc ich dalsze skracanie wymagałoby zmiany podstawy prawnej, a nie kolejnego pisma. Ekrany akustyczne mają powstać do końca 2025 r., ale termin jest uzależniony od przetargu. Ministerstwo z góry odcina się od roli nadzorcy wobec PKP PLK i gminy.

Ostatni punkt jest najbardziej sporny, bo PKP PLK pozostaje spółką Skarbu Państwa. Zapowiedź terminu ekranów i granice odpowiedzialności resortu to dwa wątki, które w tej sprawie będą wracać.